Aardbevingen in Nederland

Snel naar het juiste gebied

De drie bevingsgebieden in één oogopslag

Aardbevingsgebieden in Nederland — oorzaak, diepte en zwaarste geregistreerde beving. Bron: KNMI (2025).

Gebied	Oorzaak	Diepte	Zwaarste beving
Groningen	Geïnduceerd, door gaswinning	~3 km	Huizinge 2012 — M 3,6
Limburg	Natuurlijk, tektoniek (Roerdalslenk)	~15–20 km	Roermond 1992 — M 5,8
Caribisch Nederland	Vulkanisch / tektonisch	variabel	Saba & Sint-Eustatius (vulkaanzwermen)

Alle pagina's over Nederland

Eén land, drie heel verschillende oorzaken

Wie aan aardbevingen in Nederland denkt, denkt aan Groningen. Terecht: daar vinden de meeste bevingen plaats die schade veroorzaken. Maar het land kent drie gescheiden bevingsbronnen, met fysisch volstrekt verschillende oorzaken. Het onderscheid is belangrijk, omdat het bepaalt hoe zwaar de bevingen kunnen worden, hoe diep ze zitten, en wie er verantwoordelijk is voor de gevolgen.

In Groningen zijn de bevingen geïnduceerd: ze worden opgewekt door menselijk handelen. Door decennia gaswinning klonk de diepe zandsteenlaag van het Groningenveld in. Die inklinking laadde bestaande breuken in de ondergrond, die vervolgens plotseling verschoven. Het resultaat zijn ondiepe bevingen, op ongeveer 3 kilometer, waardoor zelfs een lichte magnitude aan het oppervlak hard kan aankomen. De zwaarste tot nu toe was die bij Huizinge in 2012, met een magnitude van 3,6. De mechaniek erachter staat los van platentektoniek; lees daarover meer bij geïnduceerde aardbevingen.

In Limburg beeft de aarde om een natuurlijke reden. Daar loopt de Roerdalslenk, een tektonisch actieve breukzone die deel uitmaakt van een groter slenksysteem door West-Europa. Langs deze breuken bouwt zich, net als bij echte plaatgrenzen, spanning op die zich af en toe ontlaadt. Deze bevingen zitten dieper, zo'n 15 tot 20 kilometer, en kunnen zwaarder worden dan in Groningen. De beving bij Roermond in 1992 had een magnitude van 5,8 en is daarmee de zwaarste natuurlijke beving die in Nederland is gemeten.

De derde bron ligt ver buiten het Europese deel van het land: in Caribisch Nederland. De eilanden Saba en Sint-Eustatius zijn vulkanisch van oorsprong en liggen in een tektonisch actieve regio. Daar treden vulkanische bevingen op — trillingszwermen die samenhangen met de bewegingen van magma en gassen onder de grond. Het verhaal van die eilanden komt aan bod bij Caribisch Nederland.

In de jaren 2020 registreert het KNMI ruwweg zo'n dertig voelbare bevingen per jaar met een magnitude van 1,5 of hoger in Nederland. Het overgrote deel daarvan komt uit het Groningse gebied. Dat aantal neemt geleidelijk af nu het Groningenveld is gesloten, maar de in tientallen jaren opgebouwde spanning ontlaadt zich nog jaren.

De instituten die meten, beoordelen en regelen

Achter de bevingen staat een hele keten van organisaties, elk met een eigen rol. Het KNMI meet alle bevingen met een landelijk seismometernetwerk en publiceert magnitude, diepte en locatie. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) houdt toezicht op de winning en adviseert over de veiligheid. Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) handelt schademeldingen van bewoners af; wat dat in de praktijk inhoudt, lees je bij schade melden. De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) leidt de versterking van onveilige woningen. En de Onderzoeksraad voor Veiligheid concludeerde in 2015 dat de veiligheid van bewoners jarenlang ondergeschikt was gemaakt aan de gaswinning — een oordeel dat het beleid blijvend veranderde.

Voor wie is deze gids?

Bronnen

1. KNMI (2025), "Aardbevingen in Nederland — overzicht en seismisch netwerk", knmi.nl.
2. SodM (2025), "Toezicht op gaswinning en seismisch risico Groningen", sodm.nl.
3. IMG (2025), "Schade door mijnbouw melden", schadedoormijnbouw.nl.
4. NCG (2025), "Versterking van woningen in het bevingsgebied", nationaalcoordinatorgroningen.nl.
5. Onderzoeksraad voor Veiligheid (2015), "Aardbevingsrisico's in Groningen", onderzoeksraad.nl.